Türkiye'de nesli tükenen hayvanlar

Anadolu Kaplanı

Anadolu Kaplanı, aynı zamanda Anadolu Parsı olarak da bilinen panter, latince ismi Panthera pardus saxicolor olan İran Parsı'nın alt ırklarından birisi olarak değerlendirilmektedir. 200 ile 250 cm arasında boyu olan Anadolu Kaplanı'nın erkeklerinin 45-70 kg. arasında, dişilerinin de 35-50 kg. arasında olduğu bilinmektedir. Varlıklarına ilişkin son resmi kayda 1974 yılında rastlanmıştır. Normalde yaklaşık 20 yıl hayatta kalan ve etobur olan bu hayvan türünün son dönemde av bulmanın zorlaşması nedeniyle şehirlere yaklaşması vurularak veya zehirlenerek yok edilmelerine sebep olmaktadır.

Asya Fili

Asya fili (Elephas maximus), yaşayan iki fil türünden biri, Elephas cinsinin yaşayan tek üyesidir. Aynı zamanda Asya'da yaşayan en iri hayvandır. Tarihi dönemlerde Amik ovasında, Antakya' dan Kırıkhan, Hassa, İslahiye ve Türkoğlu üzerinden Kahramanmaraş'a kadar uzanan vadideki göl ve bataklıklar civarındaki ormanlarda yaşamıştır. 1970 yılında Kahramanmaraş'ın Türkoğlu ilçesi Gavur Gölü bataklığının kurutma çalışmaları sırasında, M.Ö 1400 yıllarına tarihlenen Asya Fili iskeleti kalıntıları bulunmuştur. Sonraki yıllarda devam eden kazılarda göl tabanından çıkarılan bütüne yakın 3 adet fil iskeleti bir araya getirilerek MTA Tabiat Tarihi Müzesi, Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi ve Kahramanmaraş Müzesi'nde sergilenmeye başlamıştır. Burada bulunan fil iskeletleri Türkiye açısından o kadar önemlidir ki; MTA Tabiat Tarihi Müzesi'nin logosunda Asya Fili iskeleti yer alır.

Asya Aslanı

Asya aslanı Türkiye de yaşamış bir hayvandır. Türkiye deki nesli 13.yüzyılda tükenmiştir. Bir zamanlar Hindistan, İran, Arap yarımadası, Anadolu ve Yunanistan a kadar yayılmışlardı. Şu anda Hindistan ın batısında, Gucerat bölgesinde yaşamaktadırlar. 2010 yılında yapılan bir sayıma göre 400 civarında kalmışlardır. Asya aslanı Afrika aslanına göre daha küçüktürler, Afrika aslanları 200 kg gelebilirler, Asya aslanları en fazla 140 kg erişebilirler.

Vaşak

Vaşak, kedigiller (Felidae) familyasından Lynx cinsini oluşturan orta büyüklükte etçil omurgalı ve yabani hayvan türlerinin ortak adı. Kediye benzemekle birlikte normal kedi ağırlığından 5-6 kat daha ağırdırlar. Vaşakların ağırlıkları 18–25 kg arasındadır. Kulakları normal kediye kıyasla daha uzun ve uçları tüylüdür. Kış bastırdığında ise sadece kulaklarının üzerindeki tüyler değil tüm vücudu kalın bir tüy tabakası ile kaplanır. Patilerinin genişliği karda yürümelerini kolaylaştırır.Afrikalı vaşaklar, vücuduna oranla Afrika'nın en hızlı ve en tehlikeli hayvanıdır.Örneğin bir antilobun boynuna atılıp onu yere çekme yeteneğine sahiptir. Gövdelerine göre küçük kalan başları ve kısa kuyrukları ile ilk bakışta ürkütücü gözükseler de görünüşleri kesinlikle etkileyicidir. Renkleri kum renginden koyu kahveye kadar değişir.

Yaban Kedisi

Yaban kedisi (Felis silvestris), kedigiller (Felidae) familyasından bir kedi türü. Avrupa, Batı Asya ve Afrika kıtalarında farklı alt türleri ile geniş bir coğrafyada yaygındır. Afrika yaban kedisi alt türü ev kedisinin atası olarak kabul edilir. Yerel olarak birçok alt türlerin var olması uzun süre boyunca sınıflandırmasında karmaşıklığa yol açmıştır. Günümüzde klasik olarak üç alt türe ayrılmaktadır. Avrupa yaban kedisi veya Orman kedisi (Felis silvestris silvestris), İngiliz adalarında, Avrupa'da, bazı Akdeniz adalarında ve kısmen Güneybatı Asya'da yaşar ve gür kuyruğu ile dikkati çeker. Postu çok sık tüylüdür ve çizgileri gayet belirgindir. Afrika yaban kedisi (Felis silvestris lybica), Afrika'da, Arap Yarımadasın'da ve Güneybatı Asya'nın Arap Yarımadasına bitişik olan kısmında ve bazı Akdeniz Adalarında yaşar. En mühim özellikleri sivri kuyruğu, kulakların arkasındaki kızıl renk ve fazla belli olmayan çizgileridir. Asya yaban kedisi veya Bozkır kedisi (Felis silvestris ornata), Orta Doğu'dan Orta Asya'ya, Batı Hindistan'a, Kuzeydoğu Çin'den Moğolistan'a kadar yaygındır. Dış görünümü ile Afrika yaban kedisini andırır. Aralarındaki en mühim farkı çizgilerden daha çok benekli olan postudur.

Kızıl Geyik

Kızıl geyik (Cervus elaphus), dünya üstündeki en büyük geyik türlerinden biridir. Kızıl geyik Avrupa'nın çoğu kısmında, Kafkas Dağları bölgesinde ve Hazar Denizi'nin batısında Anadolu'da yaşar. Ayrıca Afrika'da da bulunan tek geyik türüdür ve kuzeybatı Afrika'da Cezayir ile Tunus arasında Atlas Dağları'nda bulunur. Kızıl geyik aynı zamanda Yeni Zelanda ve Arjantin gibi diğer bölgelere de sokulmuştur. Türkiye'de ise aşırı avlanma sonucu sayıları düşmüş olup, bugünlerde kalan popülasyon korunmaya çalışılmaktadır. Dünyanın birçok bölgesinde kızıl geyikten elde edilen et besin olarak tüketilmektedir.

Hazar Kaplanı

Hazar kaplanı veya Turan kaplanı (Panthera tigris virgata), kedigiller (Felidae) familyasından soyu 1970'li yıllarda tükenen kaplan alt türü. Bengal kaplanından daha küçüktür. Tüyleri sık, çizgileri soluktur. Gövde ve boyun altı beyaz ve daha sarkıktır. Kulaklar, kısa ve küçüktür. Rengi, Bengal kaplanına benzer. Bacakların dış kısımları, sarıdır, ve iç tarafı beyazdır. Bu alt türün kuyruğu, sarıdır ve sarımsı beyaz çizgiler vardır. Kışın saçı çok uzundur, iyi gelişmiş bir karın yelesi ve kısa bir ense yelesi vardır.

Yılanboyun

Yılanboyun (Anhinga melanogaster), yılanboyungiller (Anhingidae) familyasından, tropikal güney Asya ve güneydoğu Asya'nın bir su kuşu türüdür. Karabatak gibi çok uzun bir boyna sahiptirler. Balık yiyicidirler. Amerikalı yılanboyunlarından, en rahat şekilde beyaz yanal boyun çizgisi ile ayrılır. Bir ağaçta delerek yuvasını inşa eder ve 3-6 yumurta bırakır. Yılanboyun, yılanboyungiller (Anhingidae) familyasının bir üyesidir ve Amerikalı (Anhinga anhinga), Afrikalı (Anhinga rufa) ve Avustralyalı (Anhinga novaehollandiae) yılanboyunlarla yakın akrabadır.

Hubara

Hubara, (Chlamydotis undulata), Toygiller (Otidae) familyasına ait bir kuş türüdür. Önceden Asyalı bir alt tür olarak kabul edilen bu kuş şimdi, ayrı bir tür olarak ayrılmıştır. Chlamydotis Macqueenii. Bunlar, Chlamydotis cinsinin tek üyeleridir. İki türün ayıran ada ise Sina Yarımadasıdır. 60 cm boyu ve 140 cm kanat açıklığı vardır. Kahverengi boynu ve beyaz bir gövdesi vardır. Boynunun aşağısında siyah bir çizgi vardır. Uçarken, gövdesindeki siyah alanları ve kahverengi kanatlarını gösterirler. Chlamydotis Macqueenii türünden biraz daha küçük ve daha koyu renklidir. Dişi Hubara erkek Hubara'dan daha küçüktür ve gri bir boyuna sahiptir. Diğer toygiller gibi bu tür de boynunu geri çekmiş bir halde yürür.

Asya Çitası

Asya Çitası nesli tükenmekte olan hayvanlardan biridir. Bu hayvan Afrika ve Asya kıtalarında yaşamaktadır. Kedigillerdendir ve memeli bir hayvandır. Gri ve sarı bir kürkü, üstünde de siyah puantiyeleri vardır. Asya Çitası'nın en önemli özelliği çok hızlı koşabilmesidir. Saatte 112 km koşabildiği araştırmalar sonucunda belirlenmiştir.