Akaryakıtta tabelalar değişebilir! 3 haneli fiyat için kritik açıklama

HABER: HİLAL GÜLLÜK

Akaryakıt fiyatlarında yaşanan son artışların ardından gözler yıl sonuna ilişkin beklentilere çevrildi. Motorine uygulanan 6,62 TL’lik zam, litre fiyatlarının üç haneli rakamlara ulaşabileceği tartışmasını yeniden gündeme taşırken, sektör temsilcisi Osman Çakır önümüzdeki dört ay için yüzde 30-35 arasında yeni bir artış öngördü. Kocaeli’de de sürücülerin yakından takip ettiği fiyat değişimleri, ulaşım maliyetlerinden temel tüketim harcamalarına kadar geniş bir alanda etkisini hissettiriyor.

AKARYAKITTAKİ DEĞİŞİM ZİNCİRLEME ETKİ YARATIYOR
Benzin ve motorindeki fiyat hareketliliği yalnızca araç sahiplerinin bütçesini etkilemiyor. Nakliye ve lojistik giderlerinin yükselmesiyle birlikte taşımacılık maliyetleri artarken, bu durum market ürünlerinden gıda fiyatlarına kadar pek çok kaleme yansıyor. Akaryakıt sektöründe 50 yıllık deneyime sahip Öztürk Grup Genel Müdür Yardımcısı Osman Çakır, sektördeki son gelişmeleri değerlendirerek fiyatların geleceğine ilişkin öngörülerini paylaştı.

KÜRESEL GELİŞMELER FİYATLARI DOĞRUDAN ETKİLİYOR
Çakır’a göre akaryakıt fiyatlarını yalnızca Türkiye’deki ekonomik gelişmeler üzerinden değerlendirmek artık mümkün değil. Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler, petrol arzına ilişkin belirsizlikler ve döviz kurlarındaki hareketlilik fiyatların seyrinde belirleyici oluyor. Çakır, sektör açısından asıl sorunun yalnızca fiyatların yükselmesi olmadığını belirterek şöyle konuştu: “Fiyatların yükselmesinden ziyade çok kısa süre içerisinde ve öngörülemeyen şekilde değişmesi sektör açısından daha büyük bir problem oluşturuyor. Bu hem tüketici hem de bayi açısından planlama yapmayı zorlaştırıyor”

TÜRKİYE KÜRESEL ZİNCİRİN SON HALKASINDA
Ham petrolün çıkarılmasından taşınmasına ve rafinerilerde işlenmesine kadar uzanan süreçte yaşanan gelişmelerin dünya genelindeki fiyatlara yansıdığını belirten Çakır, Türkiye’nin de bu küresel hareketlilikten doğrudan etkilendiğini ifade etti. Çakır, akaryakıt fiyatlarının uluslararası gelişmelerle olan bağlantısını şu sözlerle anlattı: “Akaryakıt fiyatı Türkiye’de artık tamamen iç piyasa dinamikleriyle belirlenmiyor. Herhangi bir yerde meydana gelen bir gelişme, savaş ve arz problemi belki aynı gün, belki birkaç gün içerisinde Türkiye piyasasını direkt fiyat anlamında etkileyebiliyor. Bugün bir istasyon fiyatını konuşurken aslında küresel bir ekonomik zincirin son halkasını konuşur gibi değerlendirmek en doğrusu olur”

VATANDAŞIN ARAÇ KULLANIMI DA ETKİLENİYOR
Yükselen akaryakıt maliyetlerinin özellikle dar ve sabit gelirle geçinen vatandaşların ulaşım tercihlerini zorlaştırdığına dikkat çeken Çakır, bazı vatandaşların araçlarını kullanıp kullanmama konusunda dahi hesap yapmak zorunda kaldığını söyledi. Çakır, tüketici üzerindeki baskının giderek arttığını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Akaryakıt fiyatları tüketici üzerinde her zaman çok büyük bir etkiye sahipti. Ancak son gelişmeler ve fiyat artışları, bunun tüketici nezdinde de sürdürülemeyen bir hale geldiğini gösteriyor. Özellikle dar ve sabit gelirli vatandaşlarımızın araçlarını kullanıp kullanmama noktasında çok zor kararlar aldığını görmekteyiz”
Akaryakıttaki maliyet artışının bununla sınırlı kalmadığını belirten Çakır, özellikle nakliye ve lojistik giderlerindeki yükselişin farklı sektörlerde fiyat artışlarını beraberinde getirdiğini kaydetti.

“BENZİN 100 LİRA OLSA DA BAYİNİN KAR MARJI ÇOK DEĞİŞMİYOR”
Akaryakıt fiyatlarının yükselmesinin doğrudan bayi kârına yansıdığı yönündeki düşüncenin gerçeği yansıtmadığını ifade eden Çakır, bayilerin yüksek fiyat ortamında daha fazla finansman yükü üstlendiğini söyledi. Çakır, bayi marjlarının belirlenen oranlar üzerinden ilerlediğine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: “Oluşan fiyatın içerisinde bayinin marjı devlet tarafından, EPDK tarafından belirlenmiş bir oranla ilerliyor. Dolayısıyla fiyatın 50 lira olması ile 100 lira olması arasında bayinin kar marjı çok değişmiyor. Evet, bayinin cirosu artabiliyor, doğrudur; ama bayinin satmak için alacağı, katlanacağı finansman maliyeti çok çok artıyor. Dolayısıyla bu fiyat artışı şu an bayiler üzerinde çok ciddi bir finansman baskısı oluşturuyor”

YIL SONUNA KADAR YÜZDE 30-35 ARTIŞ BEKLENTİSİ
Akaryakıt fiyatlarının yıl sonuna kadar hangi seviyeye ulaşabileceği konusunda da değerlendirmelerde bulunan Çakır, mevcut küresel şartların sürmesi halinde yeni zamların gündeme gelebileceğini söyledi. Kesin bir fiyat tahmini yapmanın mevcut koşullarda oldukça güç olduğunu belirten Çakır, buna rağmen yaklaşık dört aylık süreç için yüzde 30-35 seviyesinde bir artış ihtimaline işaret etti: “Gerçekten yıl sonu akaryakıt fiyatını tahmin etmek çok zor. Eğer bugünkü bu gelişmelerle, bu sıkıntılarla sürecin devam ettiğini düşünürsek yaklaşık dört ayda yüzde 30-35 daha fiyat artışını öngörmekteyim. Yani yüzde 30-35 bandını görebiliriz”

AKARYAKITTA 3 HANELİ FİYAT HAZIRLIĞI GÜNDEMDE
Motorine gelen 6,62 TL’lik son zamla birlikte litre fiyatlarının üç haneli rakamlara ulaşıp ulaşmayacağı da tartışılmaya başlandı. Ancak üç haneli fiyat uygulamasının sektörde yalnızca tabelaların değişmesi anlamına gelmediği belirtiliyor. Çakır, istasyonlardaki yazar kasa, pompa ve otomasyon sistemlerinin yeni fiyat yapısına uygun hale getirilmesi gerektiğini ve bunun sektör açısından ciddi bir maliyet oluşturacağını söyledi: “Akaryakıt sektörünün 3 haneye uyumlu hale gelmesi tüm sektörü baz aldığınızda yaklaşık 220 milyon dolarlık bir maliyet söz konusu. Bu maliyet tamamıyla bayilerin üzerinde oluşan bir maliyet. Yazar kasaların, pompaların, otomasyon sistemlerinin 3 haneye uyarlanması ciddi bir süreç, ciddi bir finansman maliyeti. EPDK’nın ve yetkili kurumların bir an önce önlem alıp sektörü hazır hale getirilmesi için bir zaman oluşturması kaçınılmaz bir beklentidir”

“50 LİRALIK YAKIT” DÖNEMİ GERİDE KALDI
Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin tüketicilerin alışkanlıklarını da değiştirdiğini belirten Çakır, geçmişte günlük kullanımda sıkça dile getirilen “50 liralık yakıt” ifadesinin artık anlamını yitirdiğini söyledi. Çakır, vatandaşların bundan sonraki dönemde yakıt alımını daha yüksek tutarlar üzerinden ifade etmeye başlayacağını belirterek şöyle konuştu: “Artık bu söylemler tamamen tarihe karıştı. Artık bir litre 50 liradan ziyade 100 TL’dir bu. Herhalde insanlar ‘Ben hep 500 liralık alıyorum’ ya da ‘1000 liralık alıyorum’ söylemini literatüre sokmuş olacak”