BAKAN KOCA MERAK EDİLENLERİ CEVAPLADI
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Kovid-19 pandemisi ile mücadelede merak edilen soruları yanıtladı. Sabah gazetesine açıklamalarda bulunan Bakan Koca, "Evde izole olması gereken kaç kişi aramızda?" sorusuna "Şu an 100 bini aşkın kişi evde izole olması gerekirken şehirler arası seyahate çıkıyor" yanıtını verdi.
İşte Bakan Koca'nın salgınla mücadelede merak edilen sorulara verdiği yanıtlar;
Kovid-19 pozitif vaka sayısı neden hız kesmiyor?
Şu anki tabloda düğünlerin, taziyelerin, asker uğurlamalarının etkisi görülüyor. Ayrıca Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu'da, pandeminin ilk dönemini yaşamayan illerde durum şimdi ciddi olarak hissediliyor. Maskenin, virüsle mücadele etkili olduğunu biliyoruz. Ancak cezalarla ilgili "nasılsa tahsil edilmeyecek" rahatlığı içinde caydırıcılık kayboldu. Vatandaş da "Bu iş bitti", "Atlatırsak da hafif atlatacağız" gibi düşünmeye başladı. Bu noktada yeni tedbirler alındı.
Evde izole olması gereken kaç kişi aramızda?
Şu an 100 bini aşkın kişi evde izole olması gerekirken şehirler arası seyahate çıkıyor. Uçak ve tren yolculuğunda HES kodu zorunlu. Otobüs yolculuğunda da HES kodu takibi yapılacak. Evde izole olması gereken kişi, kurala uymuyorsa onları yurtlara alan, hatta masraflarını da o kişiden tahsil eden illerimiz var. Bunu yaygınlaştırıyoruz. "Evde izole olmuyorsan seni yurda alır ve parasını tahsil ederim uygulaması" başladı.
Okul öncesi ve 1. sınıflarda yüz yüze eğitim kararı nasıl alındı?
Okul öncesinde ve birinci sınıflarda yüz yüze eğitim gerekli olduğundan, 2 gün okul, 5 gün evden takip etme modeli benimsendi. O 5 gün de bir şekilde belirtilerin görülebildiği bir dönem. Okula göndermek bu tercihe bağlı. Burada maksat bir şekilde eğitimi başlatabilmek. Bu, temkinli bir adım. Gerekirse belli aralıklarla kararımızı gözden geçiririz. Ancak, "Genel olarak eğitime başlıyoruz" dendiği anda bile okulların açılamayacağı riskli iller var.
İstatistiklerinde şüphe var mı?
Dünya Sağlık Örgütü, "PCR yapıyorsanız, pozitif vakalarınızı bildirin" diyor. Bu imkan yoksa, tomografi veya klinik bulgu ile teşhis konulan vakaların bildirilmesini istiyor. Biz, PCR'ı yaygın yapıyor ve pozitif vakaları bildiriyoruz. Kişinin primer (temelde yatan) hastalığının ne olduğu önemli. Örneğin, trafik kazası geliyor. İki, üç gün yatıyor. Yatan hastalara Kovid testi de uygulanıyor. Diyelim, test pozitif çıkıyor. Trafik kazasından mı öldü, Kovid'den mi? Başlangıçtaki neden trafik kazası, kovid ikincil neden. DSÖ, asli sebebi önemsiyor.
Aşı üretiminde hangi noktadayız?
Dünyada 8 aşı, faz 3 aşamasına geldi. Bizde 13 aşı çalışması var ve hayvan deneyleri tamamlanmak üzere. Faz 3 için başvuran ABD'li bir firma ile Çin merkezli aşıya izin verdik. Ruslar da dosya sundu. Faz 3, gönüllülerde yaygın çalışmanın yapıldığı bir dönem. Aşıların bizim insanımızdaki etkisini bilmemiz çok önemli. Irktan ırka, bölgeden bölgeye değişebiliyor.
Grip mevsimine dair ne tür hazırlıklar planlandı?
Ekim, kasım ayları influenza (grip) ve solunum yolu hastalıklarının yoğun olabileceği bir dönem. Üstelik belirtiler de benzer. Eğer maske ve mesafeye özen gösterilirse bu tedbir tüm vatandaşlarımızı mevsimsel hastalıklardan da koruyacaktır. Viral enfeksiyonlar, damlacıkla geçiyor. Beklediğimiz tehlikeyi en aza indirmenin yolu yine maske ve mesafeden geçiyor. Kovid tedavisinde kullandığımız Favipiravir isimli antiviral ilaç, influenza (grip) üzerine de etkili. "Grip miyim, Kovid miyim?" endişesini dikkate alarak favipiraviri vatandaşımıza yaygın vereceğiz. Ayrıca aynı sürüntüden influenza ve Kovid tespiti de yapılacak.
Üniversiteler ne zaman açılmalı?
Üniversitelerin açılması halinde büyük şehirlere doğru ciddi nüfus hareketi olacak. Öğrenciler genelde yurtta kalıyor. Şu an tek kişilik oda imkanları sınırlı. Hem hareket hem de bir arada yaşam, durumu riskli kılıyor. İlk etapta uygulamanın gerekli olduğu tıp, mimarlık, inşaat gibi alanlardan başlayalım istedik. Yurtlarda daha az öğrenci kalacağı için bu tablo, yönetilebilir olacak. Kontrollü döneme giren illerde ise üniversiteler daha erken açılabilir.