“DEVLETE BORÇ TAKAN ŞİRKETLER ÜZERİNDEKİ YAPTIRIMLAR AZALTILIYOR”
46 Maddelik Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi hakkında CHP Kocaeli Milletvekili ve Parti Meclis üyesi Tahsin Tarhan açıklamalarda bulundu. Öncelikle devlet ve devlete bağlı iştiraklerin doğal gaz üretimiyle ilgili yurt dışında kurdukları şirketlerin Türkiye’deki şirketlere varlık devrinde KDV gibi vergiler kaldırılıyor. Tarhan’a göre, “Maden Kanununda yapılan bir diğer önemli değişiklik ruhsat bedellerini ödemeyen şirketlere yönelik. Mevcut Kanun hükümlerine göre Ocak ayında ödenmesi gerek ruhsat bedeli ödenmezse, bu tutar Haziran ayında iki kat şeklinde ödeniyor. Ayrıca vadesi geçmiş borcu olan şirketler madencilik sektöründe yeni girişim, devri, ihale işine girişemiyor. Bu iki kuraldan ilki kesin bir şekilde kaldırılıyor. Devlete olan borcunu ödemeyen şirket için alınan tek tedbir gecikme zammı. Ayrıca vadesi geçmiş borcu olan şirketler üzerindeki yeni işlem yasağı gevşetiliyor. Bu değişikliklerin tek bir anlamı var: Devlete borç takan şirketler üzerindeki yaptırımlar azaltılıyor. Bir anlamda ödüllendiriliyor bu şirketler.”
“ZATEN DENETİMLER KAĞIT ÜZERİNDE YAPILIYORDU”
Kanundaki ruhsatsız çalışma ve taşeronleşmeyle ilgili yorum yapan Tarhan: “Kanun metnini okuduğunuzda gözlerinize inanamıyorsunuz. Çünkü yapılan değişiklikle ruhsat süresi sona eren şirketler Bakan onayıyla 1 yıl kadar daha faaliyette bulunabilecek. Böyle bir şey olabilir mi? Şirketlerin bu kuralı suiistimal edeceği, Bakanlığın ise özellikle iktidara yakın şirketler bakımından getirilen düzenlemeyi yaygınlaştıracağı açık. Özellikle Kazdağları ve Cerrahtepe’de bu hüküm çerçevesinde halkla karşı karşıya gelen şirketlerin işlerini kolaylaştırmak mümkün. Kanunun en ürkütücü maddesi ise taşeronlarla ilgili olan 4 üncü madde. Sanki taşeron maden şirketleri, ihmal nedeniyle binlerce işçi kardeşimizin ölmesine ve sakat kalmasına yol açmamış gibi bu işletmelerin üzerindeki denetim daha da gevşetiliyor. Teklif bu haliyle yasallaşırsa rödovans sözleşmesiyle iş yapan firmalar ÇED raporu ve işyeri açma ruhsatlarını yenilemek zorunda kalmayacak. Şunu anlıyoruz bu değişikten. Zaten denetimler kağıt üstünde yapılıyordu. Artık hiç yapılmayacak.”
“ADALETSİZLİK DEVAM EDECEK”
Teklifin en olumlu yanı YEKDEM, yani yenilebilir enerji desteklerinin Türk Lirası olarak ödenebilme imkanı. Ama yinede ABD doları üzerinden yürüyecek. Çünkü dolar endeksli destekleme cetveli 10 yıl kadar daha yürürlükte kalacak. Kanunun yarattığı adaletsizliğe dikkat çeken Tarhan sözlerini şu şekilde devam etti: “2013’de başlatılan bir ulusal tarife mekanizması var bildiğiniz üzere. Bu model vatandaşların tanımadığı insanların kayıp kaçak bedellerini ödemesine yol açıyor. İktidar pek çok alanda başarısız olduğu gibi bu konu da beklentileri karşılayamadı. Kayıp-kaçak oranları bir türlü istenilen seviyeye çekilemedi. Faturayı tüm toplum olarak birlikte ödüyoruz. Ulusal tarife 5 yıl daha devam ediyor teklife göre. Demek ki adaletsizlik de devam edecek.” dedi.