Konut kiralarındaki hızlı artışlar ve son yıllarda yaşanan kiracı–ev sahibi anlaşmazlıkları, hükümeti yeni bir düzenlemeye yöneltti. Ekonomi yönetimi, hem konut sahiplerinin gelirlerini korumayı hem de kiracıların alım gücünü dengelemeyi hedefleyen kapsamlı bir kira reformu üzerinde çalışıyor. Yeni sistemle birlikte kira artış oranları, bölgesel farklılıklar, sözleşme süreleri ve denetim mekanizmaları yeniden tanımlanacak.
Yüzde 25 sınırının yerine yeni sistem geliyor
2022 yılından bu yana uygulanan ve büyük tartışmalara neden olan yüzde 25’lik kira artış sınırı, temmuz ayında sona ermişti. Bu sınırın kalkmasıyla birlikte birçok bölgede kiralarda fahiş artışlar yaşandı. Hükümetin hazırladığı yeni düzenleme ile artış oranlarının yalnızca TÜFE’ye değil, aynı zamanda bölgesel ekonomik göstergelere, ortalama gelir düzeyine ve kira piyasasındaki arz–talep dengesine göre belirlenmesi planlanıyor. Böylece İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerle, Anadolu’daki iller arasında farklı tavan oranlar uygulanabilecek.

Ev sahiplerine adil gelir güvencesi sağlanacak
Yeni sistemde ev sahiplerinin de mağdur olmaması için “adil kira tespiti” mekanizması oluşturulacak. Bu uygulama sayesinde, uzun süredir düşük kira bedelleriyle kiraya verilen konutlar için belirli bir güncelleme hakkı tanınacak. Ancak bu artışlar keyfi zam şeklinde değil, resmi veriler ve piyasa değerleri esas alınarak yapılacak. Ayrıca ev sahiplerinin kira gelirlerini beyan etme zorunluluğuna yönelik denetimler sıkılaştırılacak. Kira gelirini kayıt dışı beyan edenlere vergi cezaları uygulanacak.
Kiracılara yasal güvence geliyor
Kiracıların korunması da yeni düzenlemenin önemli bir ayağını oluşturuyor. Taslak metinde yer alan bilgilere göre, haksız tahliye girişimleri, zorla çıkarma ve baskı yoluyla sözleşme feshi gibi durumlara ağır yaptırımlar getirilecek. Kiracının konutta yasal süresi dolmadan çıkarılması durumunda ev sahibine para cezası uygulanabilecek. Ayrıca depozito ödemelerinin bankalar üzerinden güvenli hesaplarda tutulması zorunlu hale gelecek. Böylece taraflar arasında yaşanan güven sorunlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Kira sözleşmeleri dijital ortama taşınıyor
Yeni kira sisteminde sözleşme süreçlerinin dijitalleşmesi de önemli bir yenilik olacak. Artık tüm kira sözleşmelerinin e-Devlet veya Tapu Kadastro Bilgi Sistemi üzerinden kaydedilmesi planlanıyor. Bu sayede kira artış oranları, sözleşme süreleri ve ödeme geçmişleri resmi kayıtlara işlenecek. Böylece olası anlaşmazlıklarda hem kiracı hem ev sahibi devlet destekli belgelere ulaşabilecek.
Uzmanlardan önemli uyarılar: “Sözleşmeleri aceleye getirmeyin”
Gayrimenkul uzmanları, yeni düzenleme yürürlüğe girmeden önce yapılacak kira sözleşmelerinde dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Eski sistemle hazırlanan artış maddelerinin yeni yasayla çelişmesi halinde tarafların mağdur olabileceği uyarısında bulunuluyor. Uzmanlar ayrıca, sözleşme yenileme dönemlerinde noter onaylı veya dijital imzalı sözleşmelerin tercih edilmesini öneriyor.

Konut piyasasında denge hedefi
Hükümetin amacı, hem ev sahiplerini hem kiracıları koruyacak adil bir kira sistemini hayata geçirmek. Özellikle büyük şehirlerdeki yüksek kira artışlarının önüne geçilmesi ve kiralık konut arzının artırılması hedefleniyor. Yeni düzenlemede, belediyelerin ve TOKİ’nin sosyal konut üretiminde daha aktif rol alması da öngörülüyor. Böylece dar gelirli vatandaşların uygun fiyatlı konutlara erişiminin kolaylaşması planlanıyor.
Yürürlüğe giriş tarihi yakında açıklanacak
Kira artışlarına ilişkin yasal düzenlemenin yıl sonuna kadar Meclis gündemine gelmesi bekleniyor. Yasanın onaylanmasının ardından 2026’nın ilk aylarında yürürlüğe girmesi planlanıyor. Yeni sistemin, hem kira piyasasındaki belirsizlikleri ortadan kaldırması hem de uzun vadede konut sektöründe istikrar sağlaması hedefleniyor.

